فيگوئروآ ( مترجم : غلام رضا سميعى )
499
سفرنامه دن گارسيا دسيلوا فيگوئروآ ( سفير اسپانيا در دربار شاه عباس اول ) ( فارسى )
ما قرار گرفت و در آغاز شب پنج شش فرسنگ از جزيره فاصله گرفتيم . بين ملاحان كشتى بودند كسانى كه مىگفتند قبلا يكى دو بار از يك فرسنگى اين جزيره گذشتهاند ، و اظهار مىداشتند كه سرزمينى بسيار زيبا و پوشيده از جنگل است و اسكلهاى بسيار زيبا دارد چند هلندى نيز كه آن را از طرف فليپين مشاهده كرده بودند مىگفتند در آنسوى جزيره بندرهاى خوب طبيعى ، رودخانههاى بزرگ آب شيرين ، زمينهاى حاصلخيز و جنگلهاى سرسبز هست با انواع ميوه و حيوانات وحشى بسيار و هر قسم پرنده ، بخصوص كبوتر كوهى و قمرى . مىگفتند در جنگلهاى جزيره تعدادى سنگ پشت خاكى هست كه گوشتشان از گوشت بهترين گاوهاى اروپا لذيذتر است و مانند گاوهاى نر و ماده علف مىچرند و از گياهان تغذيه مىكنند . نكتهء جالب توجه اين است كه هرچند عرض و طول جزيره تقريبا برابر است هوائى معتدل و سالم دارد و به همين سبب هلنديها براى هواخورى از اين جزيره بيش از جزيره سيسن « 364 » استفاده مىكنند و حال آنكه جزيرهء اخير را سالها پيشتر شناسائى كردهاند . از چند سال پيش ، هلنديها تعدادى مرغ خانگى و كبك و گاو ماده و بز و گوسفند بدين جزيره آوردهاند و حتى عدهاى زن و مرد فقير هلندى را بدان كوچ دادهاند و در سفرهاى دريائى خويش در اين ناحيه ، هنگام مواجهه با خطر به جزيره پناه مىبرند و از آنها كمك مىگيرند . با همهء استفادهاى كه ديگران از اين جزيره مىكنند پرتغاليها هيچگاه در آن پياده نشدهاند اگرچه ، در بسيارى از موارد ، بخصوص براى استراحت بيماران كشتى ، كه در اين ارتفاع غالبا عدهشان زياد است ، پهلو گرفتن در آن ضرور بوده است . عجب آنكه ملاحان ما نيز هيچگاه اين جزيره را نشناختهاند و از چگونگى وضع اين ساحل كه سالهاست از جوار آن مىگذرند اطلاعى ندارند . سهلانگارى آنان در اين مورد در حدى است كه گوئى هرگز راهشان به مكانى با چنين ارتفاع نيفتاده است . عبث نيست كه كشتيهاى ما بر اثر همين جهالتها دچار آنهمه سوانح مىشوند در صورتى كه
--> ( 364 ) Cisne